{"id":4875,"date":"2023-03-31T06:19:11","date_gmt":"2023-03-31T11:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/gaelquest.com\/?post_type=explore&p=4875"},"modified":"2024-05-31T22:22:48","modified_gmt":"2024-06-01T03:22:48","slug":"bunu-chuige-chuan-trua","status":"publish","type":"explore","link":"https:\/\/gaelquest.com\/ga\/taisceal\/bunu-chuige-chuan-trua\/","title":{"rendered":"Bun\u00fa Ch\u00faige Chuan Trua"},"content":{"rendered":"

Seanscéal Chairíona agus an tSeanbhean Bhocht<\/p>\n\n\n\n

De réir an tseanchais bhí an chéad chasadh le chéile idir na Breannaigh agus na Tuanaigh patuar ach múinte go leor. D’athraigh sé sin ar iompú boise nuair a d’iarr teachta ríoga Chaiseal Bhreannais teacht ar leabharlann mhór Thor Thuain. Lean bagairtí ar an diúltú agus níorbh fhada ina dhiaidh sin gur éilíodh ar Shabhdáin Mhionn Mara mionn nua a thabhairt ar an Lia Fáil, seaniarsma ar mhaíodh ríthe na mBreannaíoch deonú na ndéithe air go deo deo. D’éirigh an t-easaontas go sciobtha ina chrosáid fhada fhuilteach chun na flaithis a aontú. Bhí an lámh in uachtar ag óglaigh Uí Bhreannasa, a bhí i bhfad níos líonmhaire ná fórsaí na dTuanach. Ar an oíche roimh chath mór, bhí an dá arm á fhéachaint le chéile ar bhruacha na Béibhinne.<\/p>\n\n\n\n

Deir na seanchaithe gur tharla scata scabhtaí Breannaíocha ar sheanbhean bhocht agus í ag ní éadaí san abhainn le clapsholas an lae. Bhí banlaoch darb ainm Cairíona i gceannas orthu. Chuala na saighdiúirí an tseanbhean ag caoineadh i dteanga aisteach aduain. Ag smaoineamh gurb óinseach thuaithe í, thosaigh na fir óga dá magadh, ach chuir an banlaoch smacht orthu. Bhí trua ag Cairíona don tseanbhean agus chabhraigh sí léi na ciseáin éadaigh a iompú aníos don bhóthar. Thug an bhean nite buíochas leis an mbanlaoch sular imigh sí.<\/p>\n\n\n\n

An oíche chéanna sin, go díreach agus léigiúin na mBreannaíoch ag bailiú ina gcampa, thosaigh sé ag cur sneachta. Mheas na Tuanaigh gur droch-chomhartha í aimsir aisteach an luathfhómhair, agus tharraing siad siar faoi chlúdach na hoíche. Faoi bhreacadh an lae, chuaigh an aimsir in olcas go raibh síobtha seaca ann. Thuargain an stoirm na saighdiúirí ar fad, a reoigh a lán díobh ina gcodladh. Chuaigh cuid eile ar strae faoi thaiséadach bán básmhar, gan tuairisc gan tiontú dóibh feasta. <\/p>\n\n\n

\n
\"The<\/a>
Dair Naomh Easrais
© Sean Michael Hurley<\/div><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chaillfí Cairíona agus a compánaigh freisin, ach i lár an anfa, chonaic sí tine rabhaidh ag soilsiú sa dorchadas. Dhreap na laochra gur shroich siad barr creige mar a raibh dair mhór dhaingean ann agus í ar lasadh. Bhí iontas na n-iontas ar an mbanlaoch agus a cairde mar go raibh an crann ina bhladhmann éachtach ach ní raibh sé ag dó. D’fhan na laochra faoi fhothain na darach deirge go maidin agus dúirt siad paidir buíochas do na naoimh a thug siad amach slán sábháilte.<\/p>\n\n\n\n

Agus scéal Chairíona á scaipeadh ar fud na tíre, dhúisigh díocas mór paiseanta i measc na cosmhuintire agus chruinnigh na daoine isteach ina leith. Chuir siad fúthu agus, de réir a chéile, tógadh cathair mhór faoi scáil an chrainn naofa. Lena linn sin, chuala na tiarnaí i gCaiseal Bhreannais, Mionn na Mara, agus Cruach Ghoill nuacht faoin gcathairstát nuabhunaithe. Seoladh teachtaí ó chian agus ó chóngar, triúr aisteach acu ó shléibhte an iarthair agus na tíortha anaithnide taobh thall de chríocha na Páile.<\/p>\n\n\n\n

I measc an triúir sin, bhí Beadaí Beag ann, fear beag ramhar nach raibh pioc níos mó ná trí troithe in airde. Chuir sé é féin chun tosaigh mar Mhéara Measúil Ghleann Gáireach. Ansin, bhí Cnú Cogaidh ann. Ceann fine cróga cantalach Ghleann na bhFiallach ab ea é. Fear beag é freisin ach teann téagartha agus féasóg rua fhada síos go básta air. Faoi dheireadh, bhí an bhean sí ró-álainn ann, Lí Bán, Banríon Mhá Meall. Bhí a cuid súile chomh gléigeal le diamaint agus bhí loinnir gach dath faoin spéir ina cuid craicinn. <\/p>\n\n\n\n

Bhí na daoine faoi gheasa ag an triúr iontach seo agus iad ag siúl go maorga go dtí an halla mór. Tar éis na gcéadta ciúnais rúndachta, bhí na Daoine Maithe ar ais! Ach, cén fáth? Cad é ar theastaigh uathu? I seomra an tsuíocháin ríoga, chuir siad iad féin in aithne do Chairíona.<\/p>\n\n\n\n

“Beatha agus sláinte,” arsa Lí Ban. “Mo bheannacht ort arís eile, a iníon ó!” Agus Lí Ban ag labhairt, d’aithin Cairíona ar an bpointe guth na seanmhná boichte ar chas sí léi cois abhann. Ach anois bhí sí óg spéiriúil. Os comhair na dteachtaí Chaiseal Bhreannais, Mhionn na Mara, agus Chruach Ghoill, d’fhógair Lí Ban:<\/p>\n\n\n